Anasayfa › İçerik Yazımı
İçerik Yazımı
İçerik yazımı, sitedeki metinlerin hazırlanmasını ve yayımlanmasını kapsar: bir taslağın yayından önce kimler tarafından okunacağı, dizi hâlinde yayımlanan yazıların birbirine bağlanması, metinde adı geçen kişi ve firmalar için izin gerekip gerekmediği ve yazıların yayın günü ile saatinin seçimi.
İçerik Yazımında Bir Taslak Yayından Önce Kimler Tarafından Okunur?
Taslak, yazılmış ama henüz yayımlanmamış metindir. İçerik yazımında bir taslak yayına girmeden önce dört okumadan geçer. Okumaları yazarın kendisi, konuyu bilen bir uzman, bir editör ve konuyu hiç bilmeyen bir okur yapar. Her okuyucu metne farklı bir soruyla bakar ve bulduğu sorunları taslağın üzerinde işaretler. Okumalar bu sırayla yapılır; her okuyucu bir öncekinin düzelttiği metni alır.
İlk okumayı yazarın kendisi yapar ve taslağı yazıldığı günün ertesinde okur. Yazar metni yazı planıyla karşılaştırır; başlıktaki sorunun cevaplandığını ve her ara başlığın kendi konusunu anlattığını kontrol eder. Aynı bilgiyi ikinci kez veren cümleler çıkarılır. Metin sesli okunur; okurken takılınan uzun cümleler ikiye bölünür. Yazar bu okumadan sonra taslağı uzmana gönderir.
İkinci okumayı konunun uzmanı yapar. Uzman, işletmede o işi bizzat yapan ya da yöneten kişidir. Bu okumada dil değil bilgi denetlenir: adımların sırası, süreler, koşullar ve teknik terimler. Uzman yanlış ya da eksik bulduğu her cümleyi işaretler ve doğrusunu yanına yazar. Google’ın içerik rehberindeki sorulardan biri de metnin konuyu bilen bir uzman tarafından yazılıp yazılmadığı ya da incelenip incelenmediğidir.
Üçüncü okumayı editör yapar. Editör yazım ve noktalama hatalarını, terimlerin her yerde aynı yazılıp yazılmadığını ve metnin sitenin yazım kılavuzuna uyup uymadığını denetler. Sayfa başlığı, açıklama metni, ara başlıkların sırası, iç bağlantılar ve görsellerin alternatif metinleri de bu okumada kontrol edilir. Alternatif metin, görseli tarif eden ve ekran okuyucu programların sesli okuduğu kısa yazıdır.
Dördüncü okumayı konuyu bilmeyen biri yapar. Bu okur metni baştan sona okur; anlamadığı her terimin ve takıldığı her adımın altını çizer. İşaretlenen terimler metinde ilk geçtikleri yerde açıklanır, anlaşılmayan adımlar yeniden yazılır. Bu okuma, uzmanın ve editörün bildikleri için atladıkları açıklamaları ortaya çıkarır. Okumanın sonunda okur, başlıktaki sorunun cevabını kendi cümleleriyle söyleyebilir.
WordPress bu düzen için yazı durumları sunar. Taslak durumundaki yazı yalnızca yetkili kullanıcılara görünür; okumaya hazır yazı incelemeyi bekliyor durumuna alınır. Revizyonlar ekranı her kaydı kimin yaptığını ve metinde neyin değiştiğini yan yana gösterir. Ücretsiz durum tespitinde yayımlanmış yazılarınız bu dört okumanın bakış açısıyla taranır; içerik yazımı açısından eksik kalan noktalar tespit raporuna yazılır.
Dizi Hâlinde Yayımlanan Yazılar Birbirine Nasıl Bağlanır?
Dizi, tek bir konunun farklı günlerde yayımlanan birkaç yazıya bölünerek anlatılmasıdır. Her bölüm kendi adresinde durur; okur dizinin ortasındaki bir bölüme de arama sonucundan girebilir. Bu yüzden her bölümden dizinin geri kalanına ulaşılabilmesi gerekir. İçerik yazımında bağlantılar üç katmanda kurulur: dizi sayfası, her bölümün başındaki dizi kutusu ve bölüm sonundaki önceki ve sonraki bağlantıları.
Dizi sayfası, bütün bölümleri yayın sırasıyla listeleyen sayfadır. Listede her bölümün başlığı bölümün sayfasına bağlanır; başlığın altında bölümün konusunu söyleyen bir cümle yer alır. WordPress’te bu sayfa ayrı bir sayfa olarak hazırlanabilir ya da diziye ayrılmış kategorinin arşivi kullanılabilir. Yeni bölüm, yayımlandığı gün listeye eklenir. Henüz yayımlanmamış bölüm listede bağlantısız olarak durur.
Dizi kutusu, her bölümün ilk paragrafından önce duran kısa bir alandır. Kutuda dizinin adı, okurun hangi bölümde olduğu ve bütün bölümlerin bağlantılı listesi bulunur; okunan bölüm listede ayrıca belirtilir. WordPress’te kutu, bir kez düzenlendiğinde eklendiği bütün yazılarda aynı anda değişen ortak bir blok olarak hazırlanır. Böylece yeni bölüm eklendiğinde kutu tek yerden güncellenir.
Her bölümün sonunda iki bağlantı yer alır: biri önceki bölüme, biri sonraki bölüme gider. Bağlantının tıklanan sözcükleri gidilecek bölümün konusunu adlandırır. Son bölümün sonraki bağlantısı dizi sayfasını açar. Yayımlanmamış bir bölüme bağlantı verilmez; var olmayan bir adrese giden bağlantı 404 hatası verir. 404, sunucunun istenen sayfayı bulamadığında verdiği yanıttır. Her bölümde iki bağlantı aynı yerde ve aynı biçimde durur.
Google dizinin bölümlerini bu standart bağlantıları izleyerek bulur. Her bölümün kendi sayfa başlığı, açıklaması ve adresi olur. Kanonik etiket, Google’a bir sayfanın tercih edilen adresini söyleyen etikettir; her bölümde bölümün kendi adresini gösterir, ilk bölümü değil. Google, sayfalar arasındaki sırayı bildiren eski bir işaretlemeyi artık kullanmadığını açıklamıştır. Sıra, sayfadaki bağlantılardan ve dizi sayfasındaki listeden anlaşılır.
Bağlantılar her yeni bölümden sonra denetlenir. Bir tarama aracı dizideki bütün bağlantıları açar ve kırık olanları listeler. Google’ın ücretsiz raporlama aracı Search Console’daki Bağlantılar raporu, sitedeki her sayfanın kaç iç bağlantı aldığını gösterir. Dizi kutusu eksiksizse her bölüm yakın sayıda iç bağlantı alır. Dizinin sıradaki bölümleri ve yayın günleri aylık iş listesine yazılır.
Metinde Adı Geçen Kişi ve Firmalar İçin İzin Gerekir mi?
Metinlerde üç tür ad geçebilir: işletmede çalışan kişiler, hizmet alan müşteriler ve işletmenin birlikte çalıştığı ya da metinde andığı başka firmalar. İçerik yazımında bir kişinin ya da firmanın adı, fotoğrafı veya sözü metne girmeden önce o kişiden ya da firmadan izin istenir. İzin yazılı olarak alınır ve saklanır. Bu sayfa yazım sürecindeki uygulamayı anlatır; hukuki görüş vermez.
İzin istenirken kişiye dört bilgi verilir: adının hangi biçimde yazılacağı, hangi sözünün ya da fotoğrafının kullanılacağı, hangi sayfada yer alacağı ve sayfanın hangi kanallarda paylaşılacağı. Metnin kişiyle ilgili bölümü yayından önce ona gösterilir. Kişi tam adı yerine yalnızca adını ya da baş harflerini tercih edebilir. Unvanı ve görev yeri de onun onayladığı biçimde yazılır.
Verilen izin bir kayıt olarak saklanır. Kayıtta kişinin adı, iznin tarihi, iznin kapsadığı metin ya da görsel ve yayımlanacağı sayfanın adresi bulunur. İzin bir e-postayla, imzalı bir formla ya da sitedeki bir onay formuyla alınabilir. Kayıtlar tek bir klasörde, yazının adresiyle eşleştirilerek tutulur. Böylece bir sayfadaki adın hangi izne dayandığı sonradan bulunabilir.
Başka bir firmanın adı metinde iki biçimde geçebilir: bilgi veren bir cümlede ya da birlikte yapılan bir işin anlatımında. Birlikte yapılan iş, firmanın logosu ya da firmadan bir yetkilinin sözü kullanılacaksa firmadan yazılı onay istenir. Marka adları, sahibinin kullandığı yazılışla yazılır. Firmanın sitesine bağlantı veriliyorsa bağlantının firmanın doğru sayfasını açtığı denetlenir.
İzin geri alınabilir. Kişi ya da firma adının kaldırılmasını istediğinde ad, fotoğraf ve söz ilgili sayfadan aynı gün çıkarılır. Ardından URL Denetimi aracından yeniden tarama istenir; bu araç tek bir sayfanın Google’daki taranma durumunu gösterir. Google sonuçlarında eski metin bir süre görünebilir. Google’ın eski içerik kaldırma aracı, değişmiş bir sayfanın sonuçtaki görünümünün yenilenmesini istemeye yarar.
Ekip sayfasındaki ve yazar kutularındaki her kişi için ayrı izin alınır. İzin, adın, unvanın ve fotoğrafın birlikte kullanılmasını kapsar. Fotoğraflarda arka planda tanınabilen kişiler ve okunabilen belgeler yayından önce bulanıklaştırılır. Bir kişinin sözü aktarılırken söz, kişinin onayladığı hâliyle ve değiştirilmeden yazılır. Bu maddeler yayın öncesi kontrol listesinde ayrı ayrı yer alır.
Yazıların Yayın Günü ve Saati Neye Göre Seçilir?
Yayın günü ve saati, yazının sitede herkese açıldığı andır. Google’ın yayımladığı belgelerde yayın gününe ya da saatine bağlı bir sıralama kuralı yer almaz. Yazı, Google tarafından tarandıktan ve dizine eklendikten sonra aramalarda görünebilir. Dizine eklenmek, sayfanın Google’ın gösterebileceği sayfalar arasına alınmasıdır. Bu yüzden yayın zamanı, okura ulaşmak ve yayın işlerini düzenlemek için seçilir. İçerik yazımında bu seçim üç bilgiye dayanır.
Birinci bilgi sitenin ziyaret düzenidir. GA4, Google’ın ücretsiz ölçüm aracıdır; sitedeki oturumları ve ziyaretçi işlemlerini kaydeder. Bu araçta bir keşif raporu açılır; boyut olarak haftanın günü ile saat, ölçüm olarak etkin kullanıcılar seçilir. Tablo, sitenin hangi gün ve saatlerde daha çok ziyaret aldığını gösterir. Yayın saati bu yoğun saatlerin başına denk getirilir; yazı ilk ziyaretçiler gelmeden yayında olur.
İkinci bilgi konunun aranma zamanıdır. Bazı konular yılın belli dönemlerinde aranır. Google Trendler, bir arama teriminin zaman içindeki ilgi düzeyini grafikle gösteren ücretsiz Google aracıdır. Grafik, ilginin hangi ayda yükselmeye başladığını gösterir. Bu tür yazılar ilgi yükselmeden önce yayımlanır; böylece taranma ve dizine eklenme için zaman kalır. Tarihe bağlı bir bilgi anlatılıyorsa yazı o tarihten önce yayında olur.
Üçüncü bilgi duyuru kanallarıdır. Yazı e-posta bülteniyle ya da sosyal medya hesaplarında da duyurulacaksa yayın saati bu duyurulara göre ayarlanır. Duyurudaki bağlantı yazının adresini açar; bu yüzden yazı duyurudan önce yayına girer ve bağlantı denenir. Duyuru bağlantılarının sonuna bir kampanya etiketi yazılır. Bu etiket, ziyaretin hangi duyurudan geldiğini GA4 raporlarında ayıran kısa bir ektir.
WordPress’te yazı ileri bir gün ve saate zamanlanabilir; zamanlanan yazı belirlenen anda kendiliğinden yayına girer. Önbellek, sayfaların hazır kopyalarını saklayarak sitenin hızlı açılmasını sağlayan sistemdir. Sitede önbellek kullanılıyorsa yayın anında yazının ana sayfada ve blog listesinde göründüğü kontrol edilir; görünmüyorsa önbellek boşaltılır. Sitedeki adresleri Google’a listeleyen XML site haritası yeni adresi kendiliğinden ekler.
Yayından sonra yeni adres URL Denetimi aracında sorgulanır ve dizine ekleme isteği iletilir. Yazı yayımlandığı tarihi sayfada gösterir. Google, metin gerçekten değişmeden tarihi yenilemeyi, okur yerine aramalar için yazılmış içeriğin belirtilerinden biri olarak anar. Bu nedenle görünen tarih yalnızca metin değiştiğinde güncellenir. Yazıların yayın günleri ve ilk günlerdeki ziyaretleri aylık raporda gösterilir.
Taslağımı yayımlamadan başka birine WordPress’te nasıl okutabilirim?
WordPress’te bir taslağın önizlemesi yalnızca o yazıyı düzenleme yetkisi olan kullanıcılara açılır. Başkasının taslağını okuyabilmek için en az Editör rolü gerekir ve bu rol yayımlama yetkisini de içerir. Yayımlama yetkisi vermeden okutmak için taslağa geçici önizleme bağlantısı üreten bir eklenti kullanabilir ya da metni yorum açık bir belge olarak paylaşabilirsiniz.
Dizimin bir bölümünü kaldırırsam öteki bölümlerdeki bağlantılar ne olur?
Kaldırılan bölümün adresine giden bağlantılar 404 hatası verir. Bu bölümü dizi kutusundan ve komşu bölümlerin önceki ve sonraki bağlantılarından çıkarın. Bölümün bilgisi başka bir bölüme taşındıysa eski adresi 301 yönlendirmeyle o bölüme bağlayın. Ardından bir tarama aracıyla dizide kırık bağlantı kalmadığını kontrol edin.
Çalışanım işten ayrıldığında yazılardaki yazar adını ne yapmalıyım?
WordPress, bir kullanıcı silinirken onun yazılarını başka bir kullanıcıya aktarmayı önerir. Yazılar kalacaksa yeni yazar seçilir ve yazar kutusu bu kişinin bilgileriyle güncellenir. Ayrılan kişinin adının ve fotoğrafının kalması için onun izni yoksa ikisi de yazar sayfasından kaldırılır. Yazar sayfasının adresi kapanırsa o adres ekip sayfasına yönlendirilir.
Zamanladığım yazı belirlediğim saatte yayımlanmadıysa neyi kontrol etmeliyim?
WordPress zamanlanmış yazıları, siteye bir ziyaret geldiğinde çalışan iç zamanlayıcısıyla yayımlar. Ziyaret az olduğunda ya da önbellek bu çalışmayı engellediğinde yazı zamanında yayımlanmayabilir ve listede zamanlamanın kaçırıldığı belirtilir. Yazıyı elle yayımlayın. Sorun tekrarlanıyorsa zamanlayıcının sunucu tarafından düzenli aralıklarla çalıştırılması sağlanır.